Thị trường thủy sản, Tin tức
Chính sách thuế mới: Ngành tôm nội địa Mỹ trỗi dậy
Ngành tôm Mỹ đang chìm trong khủng hoảng kéo dài bỗng le lói hy vọng khi chính quyền Trump bất ngờ áp dụng mức thuế cao từ 10% đến 46% đối với tôm nhập khẩu. Động thái này được ví như một chiếc phao cứu sinh ném đến đúng lúc, giữa biển cả đầy sóng gió của ngành thủy sản nội địa. Sau nhiều năm chật vật vì giá rẻ từ các nước xuất khẩu và áp lực cạnh tranh không công bằng, quyết định áp thuế mới chính là tín hiệu tích cực đầu tiên giúp ngành tôm Mỹ có cơ hội phục hồi và giành lại thị phần vốn đang dần bị đánh mất.
Để bảo vệ việc làm trong nước và đảm bảo an ninh lương thực, chính quyền Trump đã chính thức áp thuế đối với các quốc gia xuất khẩu tôm trọng điểm. Liên minh Tôm miền Nam (SSA) bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ, cho rằng chính sách này sẽ giúp bảo vệ sản xuất nội địa và thúc đẩy mô hình nuôi tôm “có trách nhiệm”.
Trong khi đó, ngành tôm Mỹ đang gặp khó trước làn sóng cạnh tranh từ các quốc gia được trợ cấp mạnh tay, sử dụng lao động giá rẻ, kháng sinh bị cấm và những mô hình nuôi thiếu kiểm soát môi trường. Những yếu tố này khiến chi phí sản xuất tôm tại nhiều nước thấp hơn đáng kể, tạo áp lực lên thị trường nội địa Mỹ.
Theo Liên minh Tôm miền Nam (SSA), ngành tôm của Mỹ đã và đang chịu tổn thất nghiêm trọng trong những năm gần đây. Đặc biệt kể từ năm 2021, giá tôm nhập khẩu giảm sâu khiến toàn ngành thiệt hại lên tới 1,5 tỷ USD. Tình trạng sụt giảm giá trị lên đến 50% khiến nhiều doanh nghiệp Mỹ rơi vào cảnh thua lỗ, phá sản hoặc phải đóng cửa hàng loạt.
Điều trớ trêu là trong khi giá tôm bán buôn tụt dốc không phanh, thì giá bán lẻ tại Mỹ vẫn ở mức cao chưa từng có. Sự chênh lệch này phơi bày rõ nét khoảng cách giữa giá trị thực và cơ cấu phân phối, càng làm dấy lên lo ngại về tính bền vững của ngành.
Các mức thuế nhập khẩu mới được ban hành đúng thời điểm then chốt – khi mà 94% lượng tôm và phần lớn thủy sản tiêu thụ tại Mỹ đến từ nước ngoài. Sự lệ thuộc gần như tuyệt đối này đang khiến Mỹ trở thành “con tin” trong chính chuỗi cung ứng quốc tế.
Theo thống kê từ Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), tôm chỉ chiếm 15% tổng lượng thực phẩm tiêu thụ nhưng lại chiếm tỷ lệ lớn trong danh mục nhập khẩu. Việc áp thuế mới không chỉ là một nỗ lực bảo hộ thương mại, mà còn là bước đi chiến lược nhằm tái cấu trúc ngành tôm Mỹ, giảm lệ thuộc nhập khẩu, và kiểm soát chặt chẽ hơn chất lượng sản phẩm thủy sản ngoại nhập.
Nhiều tổ chức tài chính quốc tế đang rót hàng tỷ USD vào ngành nuôi tôm ở các quốc gia như Ấn Độ, Ecuador và Việt Nam. Khoản đầu tư lớn này giúp các doanh nghiệp nước ngoài sản xuất quy mô lớn, giá rẻ, tạo ra thế cạnh tranh khốc liệt với ngành tôm Mỹ vốn bị ràng buộc bởi các quy chuẩn nghiêm ngặt về môi trường và lao động.
Chỉ riêng Ecuador đã nhận hơn 550 triệu USD từ năm 2000 để phát triển ngành tôm, trong đó phần lớn chuyển đến khu vực tư nhân. Kết quả, xuất khẩu tôm của Ecuador sang Mỹ tăng 150% chỉ trong vòng 4 năm, góp phần đẩy giá tôm toàn cầu xuống thấp và đẩy các doanh nghiệp Mỹ vào thế bị động.
Trong khi đó, Mỹ vẫn phụ thuộc nặng nề vào tôm nhập khẩu – lên đến 94% tổng lượng tiêu thụ nội địa. Dù vậy, phần lớn người tiêu dùng chưa nhận thức được những vấn đề liên quan đến việc sử dụng kháng sinh cấm hoặc nghi ngờ về điều kiện lao động tại các quốc gia xuất khẩu.
Dù có nhiều rào cản, các nhà bán lẻ Mỹ vẫn tiếp tục nhập tôm từ các nước này vì giá rẻ. Tuy nhiên, áp lực từ người tiêu dùng đòi hỏi ngành công nghiệp này phải thay đổi. “Nhu cầu hiện nay không chỉ là giá rẻ, mà còn là minh bạch, bền vững và nhân đạo,” ông John Williams, Giám đốc điều hành SSA, nhấn mạnh. “Nếu chúng ta tiếp tục nhập tôm từ những nơi sử dụng lao động cưỡng bức hoặc gây tổn hại môi trường, thì đó không còn là sự lựa chọn đúng đắn cho tương lai nước Mỹ.”
(Nguồn: Tạp chí Thủy sản Việt Nam)
