Trong quá trình nuôi tôm, ao tôm bị sụp tảo là tình trạng thường xảy ra khi tảo trong ao mất cân bằng và chết nhanh. Tảo đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định hệ sinh thái và cung cấp oxy thông qua quá trình quang hợp. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, sụp tảo có thể khiến chất lượng nước biến động, oxy hòa tan giảm và ảnh hưởng đến sức khỏe, khả năng tăng trưởng của tôm.

Ao tôm bị sụp tảo là gì?

Ao tôm bị sụp tảo là tình trạng tảo trong ao suy giảm hoặc chết hàng loạt trong thời gian ngắn, khiến màu nước thay đổi rõ rệt. Nước có thể trở nên trong hơn, mất màu tảo hoặc xuất hiện xác tảo.

Khi tảo chết, quá trình phân hủy làm tăng lượng chất hữu cơ và tiêu hao oxy hòa tan. Đồng thời, các chỉ tiêu như pH, NH3 và NO2 có thể biến động, đặc biệt nguy cơ thiếu oxy thường cao vào ban đêm và sáng sớm.

Dấu hiệu ao tôm bị sụp tảo

Ao tôm bị sụp tảo thường có những thay đổi khá rõ về màu nước và các chỉ tiêu môi trường. Người nuôi nên quan sát ao hằng ngày để phát hiện sớm, tránh để tình trạng kéo dài gây ảnh hưởng đến tôm.

• Màu nước thay đổi đột ngột: Nước ao đang có màu xanh ổn định nhưng nhanh chóng nhạt màu, chuyển trong hoặc mất màu tảo.
• Tảo chết xuất hiện trong ao: Có thể nhìn thấy xác tảo nổi trên mặt nước, tập trung ở góc ao hoặc lắng xuống đáy.
• Nước có mùi bất thường: Khi lượng tảo chết nhiều và phân hủy, nước có thể xuất hiện mùi tanh, hôi hoặc mùi hữu cơ rõ hơn bình thường.
• Oxy hòa tan giảm: Xác tảo phân hủy tiêu thụ nhiều oxy, khiến oxy trong ao giảm, đặc biệt vào ban đêm và sáng sớm.
• pH biến động mạnh: Khi mật độ tảo giảm nhanh, hoạt động quang hợp thay đổi khiến pH trong ngày có thể biến động bất thường.
• Tôm giảm ăn: Tôm có thể bắt mồi chậm, lượng thức ăn tiêu thụ giảm hoặc hoạt động kém hơn so với những ngày trước.
• Đáy ao nhiều chất hữu cơ: Xác tảo kết hợp với phân tôm, thức ăn dư tạo thành lớp bùn và chất hữu cơ, làm đáy ao dễ phát sinh khí độc.

Nguyên nhân ao bị sụp tảo

Tảo trong ao có thể suy giảm do nhiều yếu tố khác nhau. Xác định đúng nguyên nhân giúp người nuôi lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp và hạn chế tình trạng tái diễn.

Thời tiết thay đổi đột ngột

Mưa lớn, nhiều ngày âm u hoặc nhiệt độ thay đổi nhanh có thể ảnh hưởng đến khả năng quang hợp và sinh trưởng của tảo. Sau những đợt thời tiết bất thường, hệ tảo trong ao dễ mất cân bằng, một số loài suy yếu và chết nhanh.

Mật độ tảo quá cao

Khi tảo phát triển quá mức, nguồn dinh dưỡng trong nước bị tiêu thụ nhanh. Nếu không được kiểm soát, tảo có thể bước vào giai đoạn suy tàn và chết đồng loạt. Xác tảo sau đó trở thành nguồn hữu cơ lớn, tiếp tục làm chất lượng nước giảm.

Thiếu dinh dưỡng hoặc mất cân bằng khoáng

Tảo cần nhiều yếu tố dinh dưỡng để duy trì quá trình sinh trưởng. Khi nguồn dinh dưỡng trong ao mất cân đối hoặc một số khoáng chất cần thiết bị thiếu, tảo có thể phát triển kém, màu nước không ổn định và dễ suy giảm.

Đáy ao tích tụ nhiều chất hữu cơ

Thức ăn dư thừa, phân tôm, xác tảo và các chất hữu cơ khác tích tụ lâu ngày tạo điều kiện cho quá trình phân hủy diễn ra mạnh. Điều này làm tiêu hao oxy và khiến môi trường ao trở nên bất lợi cho tảo cũng như tôm nuôi.

Sử dụng hóa chất không phù hợp

Việc sử dụng hóa chất, chất diệt tảo hoặc các sản phẩm xử lý nước không đúng liều lượng có thể khiến tảo chết nhanh. Nếu lượng tảo bị tiêu diệt lớn nhưng không xử lý phần xác tảo, nước ao dễ phát sinh nhiều vấn đề thứ cấp.

Xử lý ao bị sụp tảo cho hiệu quả      

Khi phát hiện ao sụp tảo, người nuôi cần ưu tiên ổn định môi trường và bảo vệ tôm, thay vì xử lý tảo một cách quá mạnh.

Tăng cường oxy trong ao

Đây là bước cần thực hiện sớm, đặc biệt vào ban đêm và gần sáng. Tăng cường quạt nước, sục khí và kiểm tra oxy hòa tan thường xuyên giúp hạn chế nguy cơ tôm bị thiếu oxy khi xác tảo phân hủy.

Giảm lượng thức ăn

Nếu tôm giảm bắt mồi, nên điều chỉnh lượng thức ăn theo sức ăn thực tế. Không nên tiếp tục cho ăn nhiều trong khi môi trường đang bất ổn vì thức ăn dư sẽ làm tăng thêm lượng chất hữu cơ trong ao.

Kiểm tra các chỉ tiêu nước

Cần theo dõi các thông số quan trọng như pH, oxy hòa tan, kiềm, NH3, NO2, nhiệt độ và độ trong. Việc kiểm tra giúp xác định mức độ biến động của môi trường và lựa chọn hướng xử lý phù hợp.

Loại bỏ chất hữu cơ và xác tảo

Nếu ao có nhiều xác tảo, nên tăng cường quản lý đáy ao và loại bỏ phần chất hữu cơ tích tụ. Có thể kết hợp siphon đáy đối với hệ thống ao phù hợp để giảm phân, thức ăn thừa và xác tảo.

Xem sản phẩm cắt tảo, xử lý tảo cho ao tôm:

Vua Cắt Tảo tiêu diệt các loại tảo có trong ao nuôi

Ổn định lại hệ vi sinh

Sau khi môi trường được kiểm soát, có thể sử dụng chế phẩm vi sinh phù hợp để hỗ trợ phân hủy chất hữu cơ và duy trì hệ vi sinh có lợi trong ao. Không nên sử dụng quá nhiều sản phẩm cùng lúc vì có thể khiến môi trường tiếp tục biến động.

Xem thêm: SUPER BIOTIC vi sinh hỗ trợ ao tôm

Cách phòng ngừa để ao không sụp tảo

Phòng ngừa từ đầu giúp hạn chế hiện tượng tảo chết hàng loạt và giảm áp lực xử lý môi trường trong quá trình nuôi.

• Theo dõi màu nước thường xuyên: Quan sát màu nước mỗi ngày, đặc biệt sau mưa hoặc khi thời tiết thay đổi. Khi màu nước biến động bất thường, cần kiểm tra các chỉ tiêu liên quan để có biện pháp điều chỉnh sớm.
• Quản lý lượng thức ăn: Cho tôm ăn vừa đủ, kiểm tra sàng ăn và điều chỉnh khẩu phần theo sức ăn. Hạn chế thức ăn dư vì đây là một trong những nguồn tạo chất hữu cơ trong ao.
• Duy trì hệ thống quạt và sục khí: Đảm bảo oxy được phân bổ tương đối đồng đều, nhất là vào ban đêm. Hệ thống oxy tốt cũng hỗ trợ quá trình phân hủy chất hữu cơ và hạn chế tình trạng nước xuống cấp.
• Quản lý đáy ao: Định kỳ kiểm tra đáy ao, hạn chế phân tôm, thức ăn dư và xác tảo tích tụ. Với những ao có điều kiện phù hợp, nên siphon để đưa chất thải ra ngoài.
• Duy trì hệ vi sinh ổn định: Sử dụng chế phẩm vi sinh đúng mục đích và theo hướng dẫn giúp hỗ trợ kiểm soát chất hữu cơ, hạn chế môi trường thuận lợi cho vi khuẩn có hại phát triển.
• Chủ động trước thời tiết: Khi có dự báo mưa lớn, nắng nóng kéo dài hoặc thời tiết thay đổi bất thường, cần tăng cường theo dõi pH, oxy và màu nước để kịp thời điều chỉnh.