Tôm bị trống đường ruột là hiện tượng thường gặp trong quá trình nuôi tôm, đặc biệt khi tôm giảm ăn, hệ tiêu hóa hoạt động kém hoặc môi trường ao nuôi có biến động. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể khiến tôm chậm lớn, suy yếu, giảm sức đề kháng và làm ảnh hưởng đến năng suất vụ nuôi. Vì vậy, người nuôi cần nhận biết sớm các dấu hiệu để có biện pháp xử lý phù hợp.

Nguyên nhân tôm bị trống đường ruột

Có nhiều nguyên nhân khiến đường ruột tôm không có thức ăn. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp quá trình xử lý đạt hiệu quả cao hơn.

Thức ăn kém chất lượng

Thức ăn kém chất lượng, bị ẩm mốc, biến chất hoặc không phù hợp với kích cỡ và nhu cầu dinh dưỡng của tôm có thể làm giảm khả năng bắt mồi, tiêu hóa. Khi tôm giảm ăn, lượng thức ăn trong đường ruột giảm, dẫn đến tình trạng tôm bị trống đường ruột.

Môi trường ao nuôi không ổn định

Các yếu tố pH, độ kiềm, nhiệt độ, oxy hòa tan, NH3 và H2S biến động có thể khiến tôm bị stress, giảm hoạt động và bắt mồi kém. Đặc biệt, thiếu oxy, nhiều chất hữu cơ, bùn đáy hoặc tảo phát triển mất kiểm soát sẽ làm chất lượng nước suy giảm, từ đó tăng nguy cơ tôm bị trống đường ruột.

Rối loạn đường ruột và sức khỏe tôm

Rối loạn tiêu hóa, tác nhân gây bệnh hoặc mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột có thể khiến tôm giảm ăn, tiêu hóa kém và trống đường ruột. Nếu kèm phân trắng, phân đứt khúc, tôm phân đàn, gan tụy bất thường hoặc chết rải rác, cần kiểm tra để xác định bệnh lý liên quan.

Quản lý cho ăn chưa phù hợp

Khẩu phần ăn không phù hợp, quá nhiều hoặc quá ít, đều ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng bắt mồi của tôm. Vì vậy, người nuôi cần điều chỉnh lượng thức ăn theo sức ăn thực tế, tránh dư thừa gây ô nhiễm ao hoặc thiếu hụt dinh dưỡng.

Triệu chứng tôm bị trống đường ruột

Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là đường ruột tôm không có thức ăn hoặc đường ruột rất mờ khi quan sát qua thân. Tuy nhiên, người nuôi nên kết hợp nhiều biểu hiện để đánh giá chính xác tình trạng đàn tôm. Một số triệu chứng thường gặp gồm:

• Tôm giảm ăn, thức ăn trong sàng còn nhiều sau thời gian cho ăn.
• Đường ruột mảnh, đứt quãng hoặc không nhìn thấy rõ.
• Lượng phân giảm, phân không đều hoặc có hiện tượng phân đứt khúc.
• Tôm bơi yếu, hoạt động kém và phản xạ chậm.
• Tôm phát triển không đồng đều, xuất hiện hiện tượng phân đàn.
• Tốc độ tăng trưởng giảm, thời gian nuôi kéo dài.
• Trường hợp nghiêm trọng có thể xuất hiện thêm các dấu hiệu bất thường về gan tụy hoặc tỷ lệ chết tăng.

Cần lưu ý, trống đường ruột là một dấu hiệu bất thường chứ không phải tên của một bệnh cụ thể. Do đó, không nên chỉ dựa vào biểu hiện này để tự ý sử dụng thuốc điều trị.

Phương pháp phòng và trị tôm bị trống đường ruột

Để hạn chế tình trạng tôm bị trống đường ruột, cần kết hợp quản lý thức ăn, sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi.

Xem thêm: Cách xử lý tôm bị trống đường ruột

Kiểm tra và bảo quản thức ăn tốt

Thức ăn cần được kiểm tra trước khi sử dụng, loại bỏ sản phẩm ẩm mốc, vón cục, đổi màu hoặc có mùi bất thường. Bảo quản thức ăn ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh nắng và nền đất, đồng thời đóng kín bao sau khi sử dụng để hạn chế ẩm và côn trùng.

Nên chia thức ăn thành nhiều cữ, theo dõi sức ăn qua sàng và điều chỉnh khẩu phần phù hợp, tránh dư thừa hoặc thiếu hụt. 

Môi trường ao nuôi cần kiểm tra và khắc phục khi có vấn đề

Duy trì môi trường ao ổn định giúp tôm ăn khỏe và tiêu hóa tốt. Người nuôi cần thường xuyên kiểm tra pH, oxy hòa tan, nhiệt độ, độ kiềm, NH3 và H2S. Đồng thời tăng cường quạt nước, sục khí khi oxy thấp, kiểm soát thức ăn dư thừa và chất hữu cơ ở đáy ao.

Khi tảo biến động, cần xử lý thận trọng để tránh gây stress cho tôm. Có thể sử dụng chế phẩm vi sinh phù hợp, kiểm soát mật độ nuôi và hạn chế thay đổi môi trường đột ngột. Khi tôm giảm ăn hoặc đường ruột bất thường, cần kiểm tra và xử lý kịp thời.