Stress ở tôm là trạng thái mất cân bằng nội mô của cơ thể, toàn bộ năng lượng của của tôm đều được huy động để vượt qua trạng thái stress. Do cơ thể tốn nhiều năng lượng dẫn đến tình trạng tôm gầy yếu, giảm tốc độ tăng trọng, thậm chí có thể chết, sản lượng mùa vụ hao hụt nghiêm trọng.

I- Stress ở tôm là gì?

Stress ở tôm là trạng thái mất cân bằng nội mô của cơ thể, toàn bộ năng lượng của của tôm đều được huy động để vượt qua trạng thái stress. Do cơ thể tốn nhiều năng lượng dẫn đến tình trạng tôm gầy yếu, giảm tốc độ tăng trọng, thậm chí có thể chết, sản lượng mùa vụ hao hụt, trạng thái căng thẳng, mệt mỏi khi tôm phải đối mặt với những thay đổi bất lợi trong môi trường sống hoặc tác động từ bên ngoài.

II- Nguyên nhân khiến tôm bị stress

Thay đổi môi trường: Thay đổi các yếu tố chất lượng nước như nhiệt độ, độ mặn, pH, hàm lượng oxy hòa tan, hoặc các yếu tố môi trường khác một cách đột ngột.

Chất lượng nước kém: Nước bị ô nhiễm, thiếu oxy, có nồng độ khí độc cao (H₂S, NH₃, NO₂), nước có nhiều tạp chất, có chứa nhiều kim loại nặng…

Chế độ dinh dưỡng: Nguồn thức ăn không đủ chất dinh dưỡng, không cân đối hoặc thay đổi đột ngột.

Quản lý ao nuôi: Mật độ nuôi quá dày, thay nước không đúng cách, tảo chết, tảo quá dày, sử dụng hóa chất không đúng liều lượng.

Vận chuyển và thả giống: Quá trình vận chuyển tôm giống hoặc sang tôm sai cách hoặc thời điểm không phù hợp.

III- Dấu hiệu nhận biết và tác động đến tôm

Stress là “sát thủ thầm lặng” vì các dấu hiệu stress ở tôm ban đầu có thể không rõ ràng, khiến người nuôi khó nhận biết. Tuy nhiên, khi tình trạng stress kéo dài, nó sẽ gây ra những tác động tiêu cực đến tôm như:

– Rối loạn trao đổi chất: Cơ thể tôm sẽ bị rối loạn quá trình hấp thụ và chuyển hóa chất dinh dưỡng, dẫn đến thiếu hụt khoáng chất và giảm khả năng tăng trưởng.

– Suy giảm sức đề kháng: Stress làm giảm khả năng miễn dịch của tôm, khiến chúng dễ bị nhiễm bệnh từ các loại vi khuẩn, virus, ký sinh trùng.

– Tăng nguy cơ nhiễm bệnh: Khi tôm bị stress kéo dài, chúng sẽ suy yếu dần và dễ bị chết do các bệnh cơ hội hoặc do suy kiệt sức khỏe.

IV- Cách phòng ngừa và xử lý tôm bị stress

Theo dõi môi trường: Thường xuyên kiểm tra các yếu tố môi trường như nhiệt độ, độ pH, độ mặn, oxy hòa tan, khí độc…

Quản lý ao nuôi tốt: Đảm bảo mật độ nuôi phù hợp, thay nước đúng cách, theo dõi, kiểm tra mật độ tảo trong ao thường xuyên, sử dụng hóa chất đúng liều lượng và hướng dẫn.

Bổ sung dinh dưỡng: Cung cấp đầy đủ và cân đối các chất dinh dưỡng cần thiết cho tôm.

Vận chuyển và con giống: Chọn con giống khỏe, đã qua kiểm dịch từ những đơn vị cung cấp uy tín. Quá trình vận chuyển cần thực hiện cẩn thận, chống sốc cho tôm và thả giống vào thời điểm tích hợp.

Xử lý kịp thời tôm bị stress: Khi phát hiện tôm có dấu hiệu stress, cần tìm hiểu nguyên nhân và có biện pháp khắc phục phù hợp.

Sử dụng các sản phẩm hỗ trợ: Bổ sung men vi sinh, khoáng chất, vitamin để tăng cường sức khỏe và sức đề kháng cho tôm, chẳng hạn như sản phẩm FOCUS của Tập đoàn Nông nghiệp Hoa Sen.

Công dụng của FOCUS:

• Cung cấp khoáng chất, vitamin và kháng thể tự nhiên. Hỗ trợ làm chắc cơ cứng vỏ, vitamin tổng hợp tăng sức đề kháng.
• Ức chế virus gây hoại tử cơ vùng bụng và đuôi, giảm nguy cơ lây nhiễm, bảo vệ tôm trong suốt vụ nuôi.
• Hỗ trợ phòng ngừa hiệu quả các bệnh nguy hiểm như hồng thân, đốm trắng. Đặc biệt trong điều kiện thời tiết bất lợi hoặc khu vực có dịch.
• Kích thích hệ miễn dịch tự nhiên, giúp tôm ăn khỏe, tăng trọng nhanh, hạn chế tình trạng bỏ ăn, chậm lớn do stress môi trường.
• Phục hồi nhanh sau bệnh: FOCUS giúp tôm nhanh chóng lấy lại màu sắc tự nhiên, cơ thể săn chắc, bơi lội linh hoạt hơn sau khi khỏi bệnh.
• Cung cấp Acid amin và khoáng chất cần thiết vào thức ăn, hỗ trợ tối đa cho tôm phát triển tốt.
• Giúp tăng sức đề kháng, kích thích tôm ăn nhiều, lớn nhanh và phát triển đồng đều.

Liều sử dụng:

• Liều xử lý: Dùng 5-7 g/kg thức ăn khi tôm có dấu hiệu hoại tử cơ, Cho ăn 1 lần/ngày cho đến khi có dấu hiệu giảm hẳn.
• Phòng bệnh: Dùng 2-3 g/kg thức ăn, cho ăn 1 lần/ngày giúp tăng cường sức đề kháng, hạn chế nguy cơ nhiễm bệnh.
• Trường hợp tôm trong vùng dịch hồng thân, đốm trắng, EHP, hoại tử cơ: Cần cho ăn 5 g/kg thức ăn, cho ăn 4 lần/ngày, liên tục 3-5 ngày.

Việc nhận biết sớm và có các giải pháp phòng tránh kịp thời, khắc phục tình trạng tôm bị stress là rất quan trọng để bảo vệ đàn tôm, đảm bảo hiệu quả kinh tế cho người nuôi.

Phòng kỹ thuật Tập đoàn Nông nghiệp Hoa Sen